ในสายธารแห่งวรรณกรรมไทย มาลัย ชูพินิจ (25 เมษายน 2449 - 20 สิงหาคม 2506) นับเป็นนักประพันธ์ชั้นครูที่ได้รับการยกย่องอย่างสูงที่สุดคนหนึ่ง ด้วยผลงานชั้นเยี่ยมหลากหลายประเภท ทั้งนวนิยาย เรื่องสั้น สารคดี บทความ งานแปล ฯลฯ ซึ่งประกอบขึ้นจากทักษะการเขียนอันช่ำชองและเชี่ยวชาญ ภูมิรู้ที่กว้างขวาง รวมทั้งความทุ่มเทชีวิตให้แก่โลกการประพันธ์และงานหนังสือพิมพ์อย่างเข้มข้น
นอกจากผลงานที่สร้างความบันเทิงและคุณค่าทางจิตใจให้แก่ผู้อ่าน บทประพันธ์ของ มาลัย ชูพินิจ จำนวนมาก ยังได้รับการนำมาสร้างภาพยนตร์อย่างยาวนานหลายทศวรรษ เนื่องในวาระครบรอบ 120 ปีชาตกาล หอภาพยนตร์จึงได้นำหนังไทยที่สร้างจากงานเขียนของ มาลัย ชูพินิจ มาจัดฉายให้ชมในเดือนเมษายน ทั้งงานที่เป็นหมุดหมายสำคัญคือ ชั่วฟ้าดินสลาย (2498) ภาพยนตร์จากงานเขียนอมตะว่าด้วยโศกนาฏกรรมรัก ซึ่งเป็นฉบับแรกที่ได้ออกฉาย ก่อนจะมีการสร้างใหม่อีกถึงสองครั้ง และ แผ่นดินของเรา (2519) ที่สร้างจากนวนิยายมหากาพย์ชีวิตอันเป็นงานชิ้นเอกของครูมาลัย ซึ่งเคยได้รับการนำมาสร้างเป็นละครโทรทัศน์และละครเวทีในเวลาต่อมา
ต่อด้วยผลงานที่หาดูยาก ได้แก่ ธาตุโลกีย์ (2499) หนัง 16 มม. จากนิยายเรื่อง “ธาตุดิน” ซึ่งค้นพบฟิล์มและพากย์เสียงใหม่โดยยึดเนื้อหาจากภาพยนตร์เรื่อง แม่ศรีไพร (2514) ที่สร้างจากนิยายเรื่องเดียวกัน และ ตะวันหลั่งเลือด (2505) หนังคาวบอยไทยจากงานประพันธ์เรื่อง “โคกตะแบก” ทั้งหมดนี้เป็นตัวอย่างให้เห็นถึงจินตนาการอันล้ำลึกและความสามารถในการสร้างสรรค์ตัวละครที่หลากหลาย ด้วยแนวเรื่องและฉากหลังซึ่งแตกต่างกันออกไป ของนักเขียนผู้มีสถานะดุจดั่งยักษ์ใหญ่แห่งวงการวรรณกรรมไทย
